Waarom willen politici niet veranderen?

8 maart 2020

Wat willen politici nu écht? Willen ze echt de wereld veranderen? Willen ze erkent worden voor wat ze doen? Willen ze aandacht? Willen de geschiedenis schrijven? Wat is het? Wat drijft de meesten? En wanneer ze zeggen dat ze het anders willen, willen ze dat wel écht? Want mijn ervaring is dat er vaak een groot verschil zit tussen woorden en daden van politici. 

In dit artikel geef ik eerst een analyse op authenticiteit, een hip mode woord. Dan ga ik in op hoe ik denk dat de politiek kan zijn en waarom ik Politieke Adem ben begonnen. Dan over veranderen, want man, wat is dat moeilijk en tot slot de mensen die wel willen veranderen, de pioniers en mijn geloof dat het absoluut anders kan en moet, want dat besef bij veel mensen wel doorgedrongen. 

Authentiek zijn

Iets wat mij opvalt is de hang naar authentiek of uniek zijn, want wanneer jij echt jezelf bent dan pas kun je het verschil maken. Nep zijn, niet jezelf zijn, dat werkt niet. We hebben allemaal een hele goede afgestemde bullshit-meter en die werkt heel goed. Mensen voelen – al weten ze niet precies hoe het werkt – dat er iets niet in de haak zit wanneer jij jezelf bent. 

Ik heb er al vaker over geschreven. Je kunt op twee manier naar authenticiteit kijken. Een, hoe wij naar onze (politieke) leiders kijken en hen beoordelen op hun authenticiteit. Zo vinden veel mensen Trump authentiek, omdat zij verwachten dat waar hij ook is, hij altijd dezelfde persoon is. Een tweede manier om er naar te kijken is hoe je jezelf ziet. In hoeverre ben jij authentiek op je werk? Of bij je schoonouders? Het is de mate waarin jij jezelf authentiek vindt in elke situatie. 

Doordat het een mening is van jezelf of van anderen is authenticiteit per definitie subjectief en daarmee niet meetbaar. Niemand kan jou dus vertellen dat je 100% authentiek bent.

Veranderen, het politieke spel

Oké, ik voel het contrast, ik begin over authenticiteit en vervolgens ga ik over veranderen praten. Om authentiek te zijn, moet je juist niet veranderen. Eens, maar wat als je nu niet jezelf bent? Wanneer je voelt dat je je teveel aanpast aan de omgeving? Dan wil je dat veranderen om authentiek te zijn. Om jezelf te durven zijn. 

Dat is ook precies wat ik wil veranderen: het politieke spel. Politiek is een spel, maar is democratie ook een spel? 

Wat bedoel ik met het politieke spel? Ik vind het bizar dat wanneer je de politiek in gaat dat je er (meestal) als een idealist in gaat om de wereld te veranderen, maar zodra je erin zit ineens 95% van de tijd bezig bent met het politieke spel dat over ego gaat. Ego. Ego. En ego. En wat schiet de rest van de mensen hiermee op? 

De media doet er volledig aan mee. Mensen winnen debatten. Politieke partijen winnen of verliezen verkiezingen, want daar waar een winnaar is, zijn er ook verliezers.

Veel politici willen aandacht en bevestiging – nog los van de vraag waar dat vandaan komt – rijst de vraag: hoe krijg je dat? Precies: door in de media te zijn – een goed politicus is dat veel en vaak in de media. Waarover het gaat is van secundair belang. Nog steeds is het achtuurjournaal (van de NOS – voor wie van een andere generatie is) nog een “ding” in Den Haag. Je bent de held wanneer het je lukt om de opening in het nieuws te zijn. 

Who cares?

 De politici geven erom, de partij geeft er om en de omgeving van de politicus, want die mensen (je moeder, je buurvrouw, je achterneef en oud-collega’s) vinden het maar wat leuk om je te volgen en wanneer ze je zien – als jij de politicus bent – zullen ze over je baan beginnen. Hoe gaaf is dat? De politicus loopt daardoor al snel naast zijn of haar schoenen en heeft het idee dat de hele wereld meekijkt, maar dat is niet zo. De omgeving van de politicus vind het gewoon cool en doet daarom een beetje extra zijn of haar best om hem of haar te volgen. Ook uit aardigheid. Hadden ze ook al die nieuwsberichten gelezen wanneer diegene niet in de politiek zit?

Politiek = uitbesteed

De meeste mensen hebben de politiek uitbesteed. Net zoals ik mijn bankzaken heb uitbesteed, iemand die mijn banden plakt (ik weet het, ik zou dit zelf moeten kunnen, maar ja hè) , of het maken van mijn vaatwasser. Ik noem maar wat, deze dingen kan je allemaal zelf, maar we vertrouwen dat aan mensen toe die dat kunnen.

Ik heb jarenlang gevonden dat de kennis van mensen over de politiek groter mag zijn, maar toen iemand mij vroeg wat mijn vrienden dan bij hun werk deden – weet ik dat? Eh, nee. Ja, ze werken op een universiteit, bij een bank, bij accountantskantoren of hebben hun eigen hoveniersbedrijf, maar behalve die laatste waarbij ik enigszins een idee heb wat hij doet, weet ik niet zo goed wat mijn andere vrienden precies doen.

Moeten we 100% weten hoe de politiek werkt?

Zo is het ook met de politiek. Weten mensen echt hoe de politiek werkt? Nee. Zouden ze het kunnen weten? Ja, want er zijn genoeg goede journalisten die uitleggen hoe het werkt. Wanneer je die volgt krijg je een aardig beeld hoe het in de zogenaamde “wandelgangen” aan toe gaat. Het is net als voetbal, je ziet het resultaat op het veld, wat er in de kleedkamer gebeurd? Ik heb geen idee en ik wil het ook niet weten.

Wel toen ik in de politiek werkte, maar nu ik een eigen bedrijf heb en gewoon druk ben met werk. Ik heb gewoonweg niet de tijd voor en ik zie en weet dat de politiek een beroep is. Ik wil en streef erna dat die mensen die daar zitten dat beroep serieus nemen. Net zo goed als ik de bankkier daar ook op aanspreek, die moet mijn bankzaken serieus nemen en weten wat hij of zij doet. 

Politieke Junkies

Er zijn altijd politieke junkies die alles willen weten. Prima. Zij zullen alles lezen wat vast en los zit om meer over de politieke wandelgangen te weten te komen.

Zouden Nederlanders in het algemeen meer moeten weten over de politiek? Ik neig naar “ja”, want er worden beslissingen voor en over hen genomen. Zouden Nederlanders meer willen weten? Ik zeg “nee”. Daarbij vind ik het pleidooi van Tom van der Meer in zijn boek De kiezer is niet gek heel mooi. Van der Meer bepleit dat Nederland een volwassen democratie is. Het vertrouwen in de democratie is groot, machthebbers worden met scepsis gemonitord en de kiezer is gaan kiezen. Het gaat helemaal niet slecht dus. Zo hoort het. 

Het word tijd dat de politicus zijn of haar beroep ook serieus gaat nemen en zelf de agenda bepaald. Bepaalt waarom hij of zij in de politiek zit en hoe je die doelen voor elkaar kunt krijgen en niet elke dag een stagiair het nieuws laat doorpluizen om te kijken waarop je nog in het nieuws kunt komen.

Veranderen

Ik wil een andere politicus. Ik wil dat de politiek veranderd. Het is hoog tijd. Hoe anders is de samenleving nu in vergelijking met 1848 toen we onze grondwet kregen? Internet, telefoons, de auto, you name it, maar de politiek? 

Wat de meeste huidige politici willen weet ik wel: erkenning. Hoewel de meeste dat nooit zullen toegeven. Dit is niet goed of fout, maar er zijn andere manieren om die erkenning te krijgen. En je kunt je afvragen of de politiek de beste manier is. 

Waar ik wil dat de politiek over gaat: over een ander. Over anderen. Doen de huidige politici dat dan helemaal niet? Jawel, een gedeelte, maar te veel tijd gaat uit naar het spel en scoren. Dat is echt zonde van iedereens tijd. Van ambtenaren die uren antwoorden schrijven op Kamervragen, omdat een Kamerlid zo nodig 0,10 seconden in het NOS-journaal wilde komen. Dat maakt me echt kwaad. Waarom je Kamerlid met een hoofdletter schrijft is mij ook een raadsel. 

Hoezeer is de politiek veranderd sinds 1848?

Kortom, tijd voor verandering van de mindset van de politicus, want weten hoe je in elkaar zit. Waar de drive van waardering vandaan komt en daar bovenuit stijgen is niet gemakkelijk, maar het kan wel. Dat proces maakt jezelf en andere zoveel rijker. Je leeft oprecht voor de ander en niet voor jezelf. 

Ik lees op dit moment het boek De tweede berg van David Brooks. Een absolute aanrader. Brooks praat over de eerste berg, dat is de berg waar de meeste vragen over gesteld worden: heb je al een baan, wat voor een baan heb je? Heb je een vriend? Vriendin? Kinderen? Een huis? Auto? De eerste berg is waar de meeste mensen mee bezig zijn en waar velen nooit de top van bereiken. 

Dan is er de tweede berg. Die zien de meeste mensen pas wanneer ze op berg een hebben gestaan in hun dure villa met hele mooie auto en dan beseffen: “Is dit het nou?” Dan vallen ze in het dal en dan pas zien velen de berg nummer een. Sommigen komen helaas ook het dal nooit meer uit, maar diegene die wel de tweede berg gaan beklimmen zien ineens dat het daar om gaat: de ander. Het gaat dan niet meer over de auto, de status, het Kamerlidmaatschap, minister zijn of welke functie je dan ook ambieert, maar het gaat om meer dan jezelf.  

Mindfulness

Ik ga niet beweren dat ik dit nu allemaal beheers of weet, maar ik weet wel dat toen ik op een vloer in India lag tijdens een tiendaagse stilte dat ik dit besefte. Ik wil niet te lang bezig houden met berg een. Dit lukt mij aardig, met name doordat ik zelf veel yoga doe en geef. En ik mediteer, maar misschien heb ik daardoor soms meer moeite met de ratrace die het “normale leven” heet. Niet eens zozeer de politiek dat nog weer een schouwspel binnen de “rat race” is. 

Het vraagt lef om te veranderen

Dit weekend kwam er een vraag bij mij op? Want, willen mensen wel veranderen? Willen mensen wel iets anders dan ze nu doen? Ja, ze willen het anders, maar het als het puntje bij het paaltje komt haken er weer zoveel mensen af.

In september vorig jaar ben ik met Politieke Adem begonnen en ik coach nu een aantal mensen die het anders willen, die daarin geloven, maar er zijn bijna twee keer zoveel mensen die mij benaderen, maar wanneer het puntje bij het paaltje komt dan toch afhaken. Waarom? Er komt een onwijze onzekerheid en angst bij mensen boven. Sommigen zeggen het eerlijk tegen mij – bij anderen staat het zo op hun gezicht te lezen. Ze durven niet.

Gek vind ik dat. Het zijn de mensen die in kranten, op de televisie en op Twitter verkondigen hoe de wereld in elkaar zit of zou moeten zitten, hoe het allemaal werkt, wie het allemaal fout of goed doet. Wanneer ik ze spreek dan geven ze aan het anders te willen, maar wanneer ik voorstel om dan echt aan de slag te gaan dan dringt het een soort van door: ja wanneer je het anders wilt, moet je er echt iets voor doen.

Zijn er andere redenen?

Ik hoor je denken, maar misschien is het te veel geld, en nee. Dat is het niet. Het zijn de niet politici die mij benaderen voor coaching en hulp die het vaak te veel geld vinden, maar de politici zeggen dat nooit tegen mij. Dat is het niet.

Ik vraag het ook gewoon, we zijn gewoon mensen en ik leer er net zo goed van als zij, maar op een andere manier, maar nee, de antwoorden die ik krijg zijn vaag en raar. Sommigen reageren helemaal niet meer. Uit angst, ontlopen me zelfs – terwijl ik doe echt niets en het laatste wat ik wil zijn is een stofzuiger-verkoper die mensen stalkt, maar wat het dan wel is?

Veranderen – I love it! 

Zelf heb ik totaal geen probleem om alles om te gooien. Ik geloof eerder dat ik aan het tegenovergestelde leidt; niets doen, stil staan vind ik doodeng.

Ik doe op dit moment vier opleidingen die mij op allerlei vlakken uitdagen en zorgen dat ik elke dag groei. Tijdens een opleiding dat ik dit weekend had ging het over verandering. We kregen het model van verandering van Kubler Ross met de uitleg dat iedereen door deze fase heen gaat voordat we veranderen. Eerst ga je door de fase heen van shock, dan ontkenning, boosheid, depression dat het best vertaald als ‘erbij neerleggen’ en dan door naar acceptatie, enthousiasme en uiteindelijk leg je erbij neer.

Is dit zo? Gaat iedereen door deze fases heen bij elke verandering?

De oefening was om een verandering in je leven te noemen en wat je daar dan van geleerd hebt. Ik begon te denken en ongetwijfeld ga ik allemaal ook door deze fases heen, hoewel ik daar stiekem nog niet helemaal van overtuigd ben. Ik weet het: ik ben niet anders dan anderen, maar echt, ik kon niets bedenken. Ik vind verandering heel leuk. Ik verander heel vaak en met groot plezier.

Dingen zijn zoals ze zijn 

Op het moment dat er iets op mijn pad komt dan onverwachts is dan denk ik “dit is vast met een reden” en dan ga ik vanuit daar weer door. Misschien naïef. Misschien handig, omdat ik niet ga mokken over dingen die nu eenmaal zo zijn zoals ze zijn. Ergens vind ik het zelfs wel leuk om te gaan met dingen die ik niet heb voorzien, want daar gaat het over in mijn optiek. Je verwacht iets, maar er komt een externe factor doorheen die je niet hebt voorzien en je moet je aanpak veranderen.  

Een gedachte die gisteren bij mij opkwam was: helpt het dat ik veel mediteer en probeer in het moment te leven? Ik verwacht niet heel veel, omdat ik veel in het moment probeer te leven en minder bezig ben met dingen van morgen of overmorgen. Dit heeft te maken met dat hoe ik nu ga bedenken hoe het morgen zal zijn er anders uit ziet in werkelijkheid, dus ik sta hier niet te lang bij stil.

Veranderen

“Ik vind veranderingen heel leuk,” zei ik, kijkend naar een van de deelnemers die net een paar minuten daarvoor had medegedeeld dat hij een hekel heeft aan mensen die van verandering houden. “En ik heb dus ook niet aan de opdracht voldaan.” zei ik waarmee ik het de trainer lastig maakte, maar hij reageerde goed en vroeg mij een vraag: “Kan je dit gegeven dat je het heel goed kunt niet gebruiken in je eigen trainingen?” Dit is voor mijn een moment dat ik niet weet of dit nou een hele slimme opmerking is of juist helemaal niet, maar ik besloot hier wel langer bij stil te staan en dat wil ik met deze blog doen, want heb ik daar iets aan?

Veranderen is leuk, vind ik. Veel mensen vinden veranderen moeilijk en ik vind het rete moeilijk om anderen helpen te veranderen, want dat is wel zeker ook wat ik leer en geleerd heb in mijn opleidingen tot coach, tot NLP-trainer en bij yoga, hoe stom dat ook mag klinken voor sommigen. Leren om anderen te leren veranderen. Dat is wat ik wil: ik wil politici trainen om anders te leren denken en kijken naar waar zij in zitten. En ik besef mij meer en meer dat het niet eenvoudig is. Veranderen.

En nu?

Wat ik zou willen is een wereld waarin politici minder gaan voor het nieuws. Minder gaan voor het scoren. Minder of niet meer voor het ego, maar voor dat waarvoor zij de politiek in zijn gegaan. En met de nieuwe media kunnen zij dat verhaal zelf verspreiden aan hun achterban – het idee dat heel Nederland je achterban is, lijkt me sowieso een rare gedachte. Ik geloof erg in de tribe van 1000 mensen die je volgen, die je fantastisch vinden en die je boodschap zullen verspreiden. Wees er voor die 1000 mensen, focus je daarop. Ik focus mij ook alleen op de politici die het anders willen. Is het een niche, ja, maar hoeveel mensen heb ik nodig?

Het begint met een JA

Alleen de voorlopers. De mensen die het anders durven. Die mij bellen en gewoon met mij in zee gaan.

De mensen die mij wel benaderen maar niet willen, ja, ik weet het niet. Ik kan je helpen, maar het begint met een “Ja” bij jezelf. Dit heb ik tijdens een hypnose seminar geleerd. Voordat je mensen in hypnose kan krijgen – iets wat iedereen kan leren overigens – heb je een “ja” nodig. Daarom vragen hypnotiseurs vaak of je even hier, of nee, hier wilt staan. Wat zeg je dan? Precies. Ja.

Ik zoek na de ja’s in de mensen. Diegene die willen veranderen en met mij ook willen uitzoeken hoe het anders en beter kan.

Ik heb namelijk niet het kant en klare antwoord. Ik weet inmiddels veel over spreken, luisteren, ego, over kritiek ontvangen, deep democracy, en een stuk mindset van de politici, maar ik ben anders dan jij. Iedereen die bij mij komt heeft een gemene deler, maar is ook uniek op zijn of haar manier.

Ik heb besloten dat ik mij richt op je mensen die willen. Die het lastig vinden maar wel willen, waar een wil is is een weg en samen komen we een heel eind.